Landbouw met toekomst voor boeren en bodem.

Venray staat voor een belangrijke keuze

Onze gemeente heeft één van de grootste concentraties landbouw en veehouderij van Nederland. Juist daardoor heeft Venray ook de kans om voorop te lopen in de ontwikkeling van een nieuwe generatie landbouw: economisch sterk, ecologisch in balans en verbonden met onze gemeenschap.

Voedselzekerheid als basis voor de landbouw van de toekomst

Na de Tweede Wereldoorlog werd het Nederlandse landbouwbeleid opgebouwd rond één duidelijke belofte: “Nooit meer honger.”

De voedselproductie moest sterk omhoog om voedselzekerheid te garanderen. Door mechanisatie, kunstmest, schaalvergroting en intensieve veehouderij groeide Nederland uit tot één van de grootste landbouwexporteurs ter wereld.

Deze ontwikkeling bracht voedselzekerheid, economische groei en een sterke landbouwsector. Tegelijkertijd ontstond een zeer intensieve landbouwstructuur, vooral in regio’s zoals Venray waar de veehouderij sterk geconcentreerd is en landbouw een belangrijke economische pijler vormt.

De landbouw staat nu opnieuw voor een belangrijke ontwikkeling. Niet vanuit ideologie, maar door veranderende omstandigheden voor natuur, leefomgeving, volksgezondheid en klimaat.

Eerlijk Venray kiest daarom voor een landbouw die economisch perspectief biedt aan boeren en tegelijkertijd zorgt voor een gezonde leefomgeving.

Luchtkwaliteit, natuur en leefomgeving

De concentratie van intensieve landbouw heeft invloed op luchtkwaliteit, natuurgebieden, waterkwaliteit en de leefomgeving van inwoners.

Het gaat daarbij niet om één enkele stof, maar om een samenspel van verschillende emissies en chemische verbindingen, waaronder:

• ammoniak uit veehouderij
• stikstofoxiden uit verkeer en verbranding
• fijnstof uit landbouw, verkeer en industrie
• vluchtige organische stoffen (VOS) uit brandstoffen, industrie en landbouwprocessen
• PFAS en andere persistente chemische stoffen

Deze stoffen kunnen zich ophopen in natuurgebieden en ecosystemen verstoren.

Voor eerlijk beleid moeten alle bronnen van emissies worden meegenomen, waaronder landbouw, verkeer, industrie en luchtvaart. Daarbij moet beleid gebaseerd zijn op basis van emprirische gegevens wat daadwerkelijk kan worden gemeten en niet op computermodellen.

Ook emissies op grotere hoogte verdienen aandacht. In de luchtvaart ontstaan condensstrepen die zich kunnen uitbreiden tot wolklagen. Het is belangrijk beter te onderzoeken welke stoffen hierbij vrijkomen en welke invloed dit kan hebben op luchtkwaliteit en zoninstraling.

Veranderend klimaat en weerbare landbouw

De landbouw krijgt steeds vaker te maken met langere droogteperioden, intensere regenval en veranderende seizoenen. Dit vraagt om weerbare landbouwsystemen die beter omgaan met bodem, water en biodiversiteit.

Perspectief voor boeren

Boeren vormen de basis van onze voedselvoorziening en het landschap waarin wij leven. Verandering kan alleen slagen wanneer boeren economisch perspectief houden.

Omschakeling moet daarom haalbaar zijn voor boerengezinnen, bedrijven en werknemers in de sector.

Boeren die al werken volgens biologische of ecologische principes verdienen daarbij extra ondersteuning. Deze bedrijven laten zien dat landbouw en natuur beter in balans kunnen worden gebracht. Daarom willen wij betere toegang tot subsidies, innovatieprogramma’s en lokale afzetmogelijkheden voor boeren die deze stap zetten of willen zetten.

De vraag is niet óf de landbouw verandert, maar wie de regie houdt over die verandering.

Door nu zelf stappen te zetten naar nieuwe teelten, herstel van bodem en natuur en sterkere regionale voedselketens kunnen boeren hun bedrijven verder ontwikkelen en toekomstbestendig maken.

Zo blijft landbouwgrond in handen van boeren en blijft landbouw een sterke economische pijler van onze regio.

Nieuwe kansen voor landbouw

Naast traditionele landbouw ontstaan nieuwe mogelijkheden voor voedsel-, grondstoffen- en materiaalproductie.

Eerlijk Venray stimuleert onder andere:

• vezelhennep voor bouwmaterialen, textiel en biobased producten
• miscanthus (olifantengras) voor isolatie, verpakkingsmateriaal en biomassa
• bamboe als snelgroeiende grondstof voor bouw en industrie
• algenteelt voor voeding, energie en waterzuivering
• insectenteelt voor eiwitproductie uit reststromen

Deze teelten kunnen deels plaatsvinden in bestaande stallen en bedrijfsgebouwen en bieden nieuwe economische kansen voor agrariërs.

Geschikt voor de gronden van de Peelregio

De landbouwgronden rond Venray bestaan grotendeels uit zandgronden uit het Peelgebied. Deze gronden zijn minder geschikt voor sommige intensieve teelten, maar bieden juist kansen voor gewassen die goed groeien op lichtere bodems.

Teelten zoals vezelhennep en miscanthus (olifantengras) kunnen hier goed groeien en vragen relatief weinig bestrijdingsmiddelen of bemesting.

Door gewassen te kiezen die passen bij de eigenschappen van de regionale bodem kan landbouw economisch rendabel blijven en tegelijk bijdragen aan een gezondere bodem en leefomgeving.

Bestuiving en biodiversiteit

Bestuiving door bijen is essentieel voor voedselproductie en biodiversiteit. Omdat een groot deel van de bijensoorten onder druk staat, is het belangrijk hun leefomgeving te verbeteren.

Agrariërs kunnen hieraan bijdragen door bloemenranden, heggen, houtwallen en andere landschapselementen te versterken. Deze bieden voedsel en schuilplaatsen voor insecten en dragen tegelijk bij aan een gevarieerder landschap.

Bijenteelt kan daarbij worden gecombineerd met landbouw en kan zowel de natuur als de opbrengst van gewassen versterken.

Herstel van de bodem

Een gezonde bodem vormt de basis van landbouw. Door natuurlijke kringlopen te herstellen kan de afhankelijkheid van kunstmest sterk verminderen.

Dit kan onder andere door:

• organische mest en compost
• groenbemesters en stikstofbindende gewassen
• gewasrotatie
• terugbrengen van organisch materiaal in de bodem

Een rijk bodemleven van bacteriën, schimmels en wormen speelt hierbij een cruciale rol. Schimmels zoals mycorrhiza helpen planten bij het opnemen van water en voedingsstoffen en versterken zo de natuurlijke vruchtbaarheid van de bodem.

Regionale voedsel- en energievoorziening

Eerlijk Venray wil de regionale voedsel- en energievoorziening versterken.

Door productie dichter bij huis te organiseren blijft de opbrengst van landbouw en energie in de regio en worden inwoners minder afhankelijk van internationale markten en lange transportketens.

Daarom stimuleren wij:

• korte voedselketens tussen boeren en inwoners
• lokale voedselverwerking en verkoop
• lokale energiecoöperaties en burgerinitiatieven
• samenwerking tussen boeren, inwoners en ondernemers

Zo kan landbouw zich ontwikkelen tot een sector die economisch sterk is en tegelijk bijdraagt aan een gezonde leefomgeving.

Venray als koploper in de landbouw van de toekomst

Door de sterke concentratie van landbouw en veehouderij staat Venray al jaren onder een vergrootglas. Juist daardoor heeft onze regio ook de kans om voorop te lopen in de ontwikkeling van een nieuwe generatie landbouw.

Boeren, kennisinstellingen, ondernemers en inwoners kunnen samen werken aan landbouwsystemen die economisch sterk zijn en tegelijkertijd zorgen voor een gezonde bodem, natuur en leefomgeving.

Daarbij is het belangrijk om jongeren actief te betrekken bij landbouw, voedselproductie en natuurbeheer. Door samenwerking met onderwijs, praktijkbedrijven en lokale initiatieven kunnen nieuwe generaties kennismaken met landbouw en bijdragen aan innovatie in de sector.

Boeren spelen daarnaast een belangrijke rol als beheerders van het landschap en de cultuurhistorie van onze regio. Het karakteristieke landschap van akkers, weilanden, houtwallen en boerderijen is mede gevormd door generaties agrariërs.

Zo kan Venray uitgroeien tot een regio waar landbouw, natuur, landschap en economie elkaar versterken - en waar een nieuwe standaard voor toekomstbestendige landbouw ontstaat.